Punkt 22
Królik Degustator
Skrót
Nagranie w przygotowaniu.
Tekst nagrania
Jestem Królik Degustator. Gniezno słynęło z piwa, ale sławę międzynarodową przyniosły mu trunki Bolesława Kasprowicza, jak Soplica i Mandarin, nagradzane w konkursach. Kasprowicz wytwarzał je przy ulicy Chrobrego przez ponad pół wieku.
Pełna opowieść
Nagranie w przygotowaniu.
Tekst nagrania
Czujesz tę nutkę słodyczy? Ach, to typowa nalewka według starego przepisu fabrykacji Bolesława Kasprowicza. Oj, niejeden wieczór mógłbym z Tobą przegadać, opowiadając historie związane z trunkami, jakie niegdyś produkowano w Gnieźnie. Jestem Królikiem Degustatorem, bo w porównaniu do innych, mam najlepszy smak i węch, przez co mogę coś niecoś więcej powiedzieć o tym, jakie wspomnienia mogą drzemać w butelkach.
Oj, można byłoby zacząć jeszcze w średniowieczu, bowiem to stamtąd pochodzi nazwa jednego z gnieźnieńskich osiedli - Winiary. A to tam najpewniej rosły winorośle, z których wytwarzano wino. To jednak piwowarstwem szczyciło się Gniezno i jak głosi legenda, było ono tutaj ważone już od czasów Piasta Oracza. Alkohol w średniowieczu pito codziennie, ale były to małoprocentowe wyroby. Wiedzieć bowiem musisz, że niegdyś woda ze studni nie zawsze była zdrowa, o czym opowie ci Królik Medyk. Dlatego, by się chronić przed zatruciami, na co dzień pito lekkie alkohole, które były bezpieczniejsze, aczkolwiek w nadmiarze - co oczywiste - uderzały do głowy.
Co ważne, miejscowy cech od XV wieku miał też wyłączność i nie wolno było wwozić do miasta trunków wytwarzanych w innych ośrodkach, także podczas jarmarków. To powodowało, że takie postacie, jak Królik Kupiec były stratne, ale było to z korzyścią dla gnieźnieńskich piwowarów. Co ważne, aby zapewnić sobie dostawy wody, w XVII wieku cech wybudował instalację z drewnianych rur, którymi z Jeziora Jelonek doprowadzono wodę do miasta, aby zapewnić sobie jej stały dopływ. W tym czasie w Gnieźnie znane były także węgrzyny, wywarzane przez przybywających z południa Węgrów.
Szczyt wytwórstwa nastąpił w XIX wieku, kiedy to właśnie w Gnieźnie pojawiło się kilka browarów, często zresztą zmieniających właścicieli. Tym, który najbardziej wsławił się lokalnie, był Browar Braci Koteckich, działający w okresie międzywojennym. Ach, Piwo Klasztorne, cóż to był za smak…
Gniezno najbardziej znane było jednak z tych najmocniejszych wyrobów - wódek, koniaków i likierów. Przy ul. Warszawskiej była rozlewnia Ludwika Karpińskiego, ale międzynarodową sławę zdobył Bolesław Kasprowicz, którego wszystkich wyrobów nie sposób wymienić. Zaczął produkcję w 1888 roku i prowadził ją niedaleko stąd, przy ul. Chrobrego 3. Przez ponad 50 lat, działając aż do wybuchu II wojny światowej, zdobył on liczne nagrody w różnych konkursach. Przez ten czas podbił rynki swoimi wyrobami, takimi jak Soplica, Podkomorzanka, Elektorska, Mandarin i innymi - tyle ich, że nie potrafię wszystkich wymienić. A do tego wszystkiego Bolesław Kasprowicz był wielkim patriotą, społecznikiem, ale także zwolennikiem pracy organicznej, czyli działania na rzecz rozwoju gospodarczego. Jemu Gniezno zawdzięczało nie tylko promocję miasta, ale także wiele innych działań, w tym ufundowanie Gimnazjum Żeńskiego. Jeśli zastanawiasz się, co w kieliszku akurat mam, to jest to właśnie Mandarin - za tym smakiem pozostaje jednak tylko tęsknić, bowiem kres firmie położyła śmierć właściciela w czasie wojny, a potem likwidacja firmy przez władze komunistyczne… Dziś różnych innych trunków można napić się jedynie w miejscowych knajpkach, ale tradycja piwowarstwa po latach przerwy jest w Gnieźnie kontynuowana. Ale gdzie - tego nie mogę ci powiedzieć. Sprawdź w Informacji Turystycznej, oni Cię pokierują, gdzie trzeba.