Wersja robocza. Treści i nagrania nie są ostateczne.

Punkt 15

Królik Rajca Miejski

Postać KrólikaNarożnik ul. św. Wawrzyńca i ul. Stromej

Skrót

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Gniezno otrzymało prawo magdeburskie w XIII wieku. Rządził nim wójt, odpowiadający tylko przed królem, z pomocą burmistrza i rady. Rada obradowała w ratuszu na Rynku. Zarys jego fundamentów zobaczysz w nawierzchni Rynku, ułożony z czerwonych płytek.

Pełna opowieść

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Gniezno po uzyskaniu lokacji na prawie magdeburskim, co miało miejsce prawdopodobnie w latach 1238-1239, stało się nową gminą miejską, wyłączoną spod jurysdykcji urzędników państwowych oraz starostów królewskich. Teraz organizmem miejskim rządził wójt, który odpowiadał bezpośrednio przed królem. Była to nie tylko ważna ale i intratna funkcja, oznaczała ona bowiem bogate uposażenie, np. w gruntach ornych czy w dochodach z obiektów gospodarczych, jak młyny. A warto tu dodać, że funkcja ta była wówczas dziedziczna. W administrowaniu miastem pomagali wójtowi burmistrz z radą miejską, a nowa gmina Gniezno obejmowała tzw. „miasto w murach” czyli strzeżone murami obronnymi i fosą Wzgórze Panieńskie, stanowiące dzisiejszy Rynek i najbliższe mu uliczki. Ratusz - miejsce w którym obradowała Rada Miejska, stanął w północnej części placu targowego. Jego dokładną lokalizację możemy zobaczyć przez zarys jego fundamentów w nawierzchni Rynku. Podobnie jak stara zabudowa miasta lokacyjnego został on zaznaczony czerwonymi płytkami. Rada Miasta pełniła ważne funkcje - np. załatwiała różne sprawy mieszczan. Wszelkie wydawane decyzje pieczętowano, lecz niestety, żadne tłoki pieczętne i pieczęcie miejskie z okresu od XIV do XIX wieku nie przetrwały do naszych czasów. Pożary, które trawiły miasto spopieliły także część ksiąg wójtowskich i sądu miejskiego.

Skoro Gniezno miało swoją Radę Miejską, to posiadało także przynależnego do samorządu pisarza. Pisarz miejski miał dużo pracy, której przybywało w miarę narastania dokumentacji pisanej. W sprawach sądowych i cywilnych powstała nawet dla niego kancelaria. Pisarz miejski nie tylko był biegły w pisaniu i korespondencji ale miał też przygotowanie prawnicze. Zdarzało się, że uczył też w szkole. Władze gminy musiały też dbać o jakość i stan murów miejskich, ale nie zawsze były one takie, jak oczekiwaliby tego mieszkańcy. Na przykład w 1621 roku szlachta złożyła skargę na władze miasta o zaniedbania w tym względzie. „Bramy wrót nie mają. To wszystko z niedbalstwa burmistrza Pawła Korzeniowskiego, który sam w tyle swego domu mur rozebrał i kotlinę dla palenia gorzałki zrobił, co zaraz za jego przykładem inni zrobili” - możemy przeczytać w złożonym na włodarza miasta proteście.

Wszystkie punkty