Wersja robocza. Treści i nagrania nie są ostateczne.

Punkt 02

Przemysł II

Rzeźba królaPark im. R. Kaczorowskiego, naprzeciw dworca PKP

Skrót

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Jestem Przemysł II. W 1295 roku w gnieźnieńskiej katedrze włożono mi koronę. Polska pierwszy raz od ponad dwustu lat znów miała króla. To ja uczyniłem Orła Białego w koronie godłem państwa. Po siedmiu miesiącach zabili mnie Brandenburczycy.

Pełna opowieść

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Oto ja: Przemysł II, z Bożej łaski król Polski, książę poznański, sandomierski, kaliski, pomorski... uff, trochę tego było. Ale dla Was najważniejsze jest to, że to ja w 1295 roku, właśnie tutaj, w Gnieźnie, założyłem na głowę prawdziwą, pełnoprawną koronę królewską. Pierwszy raz od ponad dwustu lat rozbicia dzielnicowego.

Moja historia to gotowy scenariusz na hollywoodzki thriller. Urodziłem się w 1257 roku jako pogrobowiec, to znaczy, że mój tata Przemysł I zmarł kilka miesięcy przed moimi narodzinami. Wychowywał mnie wuj, Bolesław Pobożny. Od małego wpajano mi jedno: Polska jest rozbita na małe kawałki, a my, Wielkopolanie, musimy to wszystko posklejać w jedną całość. Kiedy dorosłem, uznałem, że potrzebujemy mocnego symbolu, wokół którego zjednoczą się wszyscy Polacy. To właśnie ja jako pierwszy zacząłem oficjalnie używać Orła Białego w koronie jako godła całego państwa. Kazałem go wybić na mojej pieczęci majestatycznej z napisem, który w tłumaczeniu brzmiał: „Sam Bóg przywrócił Polakom zwycięskie znaki”. Także za każdym razem, gdy patrzycie dziś na polskie godło, machacie flagą albo zerkacie na paszport, możecie mi podziękować.

W polityce dbałem o sojusze. Kiedy zmarł mój przyjaciel, Mściwój II, zapisał mi Pomorze Gdańskie. Nagle Wielkopolska zyskała dostęp do morza. Srebra jak Wacław II Czeski może i nie miałem, ale miałem za to głowę na karku. No dobrze, czas na plotki. Moją pierwszą żoną była księżniczka meklemburska, Ludgarda. Piękna dziewczyna, ale przez dziesięć lat małżeństwa nie dała mi upragnionego syna ani dziedzica. I nagle, w 1283 roku, Ludgarda umarła w dziwnych okolicznościach… Kronikarze, zwłaszcza ci, którzy mnie nie lubili, szeptali, że kazałem ją udusić, żeby móc ożenić się z rówieśniczką, która da mi dzieci. Czy to prawda? Do dziś historycy się kłócą. Ja tylko powiem, że sumienie mam czyste… no, w miarę, ale łatka „sinobrodego” ciągnęła się za mną latami.

Z kolejną żoną, Małgorzatą, też nie miałem lekko, a jedyną moją dziedziczką została córka, Ryksa Elżbieta, którą potem, ironio losu, poślubił wspomniany wcześniej Wacław II. Ale przejdźmy do konkretów. Pamiętam doskonale: 26 czerwca 1295 roku, niedziela, upał, a w tutejszej katedrze w Gnieźnie tłum gęsty jak na otwarciu nowej karczmy. Mój wierny druh, arcybiskup Jakub Świnka, ten sam, który potem z rozsądku koronował Wacława, wkłada mi na głowę koronę. To był szok dla całej Europy. Przez ponad dwa wieki Polska była tylko zbiorem kłócących się księstewek, a tu nagle pojawiam się ja, król Polski.

Królestwo zostało oficjalnie wskrzeszone właśnie na tych ziemiach. Szkoda tylko, że moje panowanie trwało krócej niż rok szkolny... Moja nagła potęga bardzo nie podobała się sąsiadom, zwłaszcza margrabiom brandenburskim. Uznali, że silny król w Polsce to dla nich kiepski interes. Na początku lutego 1296 roku, podczas karnawału, pojechałem odpocząć do Rogoźna niedaleko Gniezna. Nad ranem, gdy wszyscy jeszcze smacznie spali po imprezie, na miasto napadli brandenburscy siepacze. Jak to wyglądało? Broniłem się jak lew, zostałem ciężko ranny. Napastnicy rzucili mnie na konia, chcąc mnie porwać. Jednak krwawiłem tak mocno, że opóźniałem ich ucieczkę. Kawałek za miastem zdali sobie sprawę, że pościg zaraz ich dopadnie. Zabili mnie więc na szlaku i porzucili ciało w śniegu. Rządziłem jako król zaledwie 7 miesięcy i 12 dni. To tutaj, w Gnieźnie, zaczęła się nowa era dla Polski. Pokazałem Łokietkowi i Kazimierzowi Wielkiemu, że niemożliwe jest możliwe i że Polskę da się zjednoczyć.

Wszystkie punkty