Wersja robocza. Treści i nagrania nie są ostateczne.

Punkt 21

Królik Szofer

Postać Królika

Skrót

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Jestem Królik Szofer. Woziłem starostę Ludwika Dionysiusa, jednego z pierwszych właścicieli auta w Gnieźnie. Ulica Rzeźnicka jako jedna z pierwszych w mieście dostała ruch jednokierunkowy. W latach dwudziestych bracia Waberscy sprzedawali tu Fordy.

Pełna opowieść

Nagranie w przygotowaniu.

Tekst nagrania

Moja historia jest krótka, tak jak dzieje motoryzacji - zaczyna się bowiem na początku XX wieku i trwa do dziś. Jestem Królikiem Szoferem, a więc można mówiąc współczesnym językiem, kierowcą zawodowym. Musisz jednak wiedzieć, że niegdyś zdanie prawa jazdy było prostsze - było mniej przepisów, mniej znaków, ale za to posiadanie samochodu było znacznie trudniejsze i bardziej kosztowne, niż to się wydaje.

Pierwszy raz znalazłem zatrudnienie, jako kierowca starosty gnieźnieńskiego Ludwika Dionysiusa, który otrzymał nominację na to stanowisko w 1904 roku. Był on jednym z pierwszych mieszkańców Gniezna, który posiadał samochód. Jego auto marki Brennabor, jak każda inna taka maszyna, budziła zarówno zaciekawienie, jak i strach. Robiło to hałas, jechało szybko, a do tego w zasadzie nie wiadomo było, jak to jest możliwe, że porusza się bez konia czy dymu z komina. A jednak automobile, jak je wówczas nazywano, zaczynały zdobywać popularność, choć były niezwykle drogie. Pierwszymi, którzy posiadali auta, byli więc urzędnicy i wojskowi. Wraz z pojawieniem się coraz szybszych pojazdów, zaczęły się wypadki i konieczność wprowadzenia przepisów oraz znaków drogowych. Tak z ciekawostek, ulica Rzeźnicka, na której stoję, była jedną z pierwszych, na których w Gnieźnie wprowadzono ruch jednokierunkowy. Od kilku lat jest ona już deptakiem. Prawdziwy szał na samochody pojawił się dopiero po I wojnie światowej. Wtedy to, w powojennych warunkach, zaczęły się tworzyć pierwsze polskie przedsiębiorstwa naprawiające samochody, ale też je sprzedające. Najbardziej znaną z firm w latach 20. XX wieku byli bracia Waberscy. Majątku dorobili się na przetargach dla wojska, produkując różne wozy zaprzęgowe oraz powozy. Potem zajęli się handlem autami marki Ford oraz Lincoln, a tu na ulicy Rzeźnickiej pod numerem 5 znajdował się ich salon samochodowy, w którym auta były wystawione za dużymi witrynami.

Pionierem motoryzacji była bez wątpienia firma „Auto”, która w drugiej połowie lat 20. uruchomiła liczne połączenia autobusowe. Początkowo działała na odcinkach, które konkurowały z pociągami, komunikując Gniezno z Witkowem i Powidzem czy Kłeckiem. Następnie sieć rozwijano dalej, docierając do miejscowości, które nie miały połączeń kolejowych. W końcu uruchomiono też linie dalekobieżne, jak ta łącząca Poznań przez Gniezno z Bydgoszczą.

Co ciekawe, od 1927 roku w Gnieźnie działała też firma Ignacego Tatarskiego, który w 1929 roku, na podwoziu Chevroleta, zbudował swój model autobusu.

Wszystkie wymienione firmy mocno dotknął kryzys z początku lat 30., przez co wpadły w spore tarapaty finansowe i zaprzestały działalności lub je mocno ograniczyły. Tacy szoferzy, jak ja, musieli zacząć szukać pracy na własną rękę, bo wielu nie było stać na taką wygodę, jak auto. Ale dla zawodowych kierowców zawsze była robota, także nie narzekam tylko jadę dalej.

Wszystkie punkty